Stopa gojaznosti raste alarmantnom brzinom, doktori, treneri i istraživači svakodnevno rade na prikupljanju podataka o faktorima rizika i uzrocima ovog stanja, ali do konrektnog rešenja i dalje nisu stigli.
Brojni su faktori koji utiču na gojaznost, pa je i razumevanje gojaznosti, samim tim, otežano. Od genetike pojedinca do hemijskih glasnika u organizmu – nije sve tako jednostavno kao što je prejedanje, a ono što dospeva kroz creva, može izazvati brojne posledice, što pokazuje i nova studija o uobičajenom šećeru fruktozi.
Studija, na kojoj je radio tim sa Univerziteta Kalifornije u Irvajnu, a objavljena je u časopisu Science Advances, otkriva vezu između fruktoze i apsorpcije masti, produbljujući naše razumevanje gojaznosti kao metaboličkog lanca događaja.
Kao što je poznatno, fruktoza je voćni šećer i prirodno se nalazi u organizmu. Kukuruzni sirup sa visokim sadržajem fruktoze, koji je bio u fokusu ove nove studije i predstavlja jedan od glavnih izvora dodatog šećera u savremenoj ishrani, zaslađivač je koji se nalazi u većini prerađenih namirnica.
Nova studija ukazuje na to da nije reč samo o kalorijama koje fruktoza sadrži – već da se događa još nešto, što uključuje tanko crevo i njegovu naboranu površinu prekrivenu resicama, koje pomažu apsorpciji hranljivih materija.
"Konzumiranje kukuruznog sirupa sa visokim sadržajem fruktoze predstavlja faktor rizika za gojaznost i dijabetes, ali osnovni mehanizmi, naročito na nivou pojedinačnih organa, još nisu u potpunosti razjašnjeni", navodi se u objavljenom radu i dodaje:
"Otkrili smo neočekivanu ulogu razgradnje fruktoze u tankom crevu u regulisanju crevnog mikrobioma, rasta limfnih kapilara specifičnih za ileum, apsorpcije masti iz hrane i, konačno, metaboličke sposobnosti celog organizma nakon konzumiranja velikih količina kukuruznog sirupa".
Istraživanje je rađeno na miševima, kojima su istraživači načinili promene, tako da nemaju KHK-C, glavni enzim koji pomaže u metabolizmu fruktoze, u tankom crevu. Zatim su ih tokom 12 nedelja hranili velikim količinama kukuruznog sirupa. Tako su došli do zaključka da oni kojima je nedostajao KHK-C, odnosno sposobnost organizma da obrađuje fruktozu, dobili su manje na težini i imali manje masnog tkiva, uz značajne promene u crevnom mikrobiomu.
"Pokazujemo da inhibicija razgradnje fruktoze specifično u tankom crevu miševa neočekivano ublažava gojaznost izazvanu fruktozom i insulinsku rezistenciju", navode istraživači.
Dalja analiza
Bez prerade fruktoze u crevima, bilo je manje imunskih ćelija poznatih kao makrofagi u ileumu, završnom delu tankog creva, što je zauzvrat, dovelo do skraćivanja limfnih kapilara zvanih lakteli, koji prenose masti iz hrane, čime je smanjena apsorpcija masti u organizam.
Proces je potvrđen analizom izmeta genetski izmenjenih miševa – on je sadržao više masti jer je manja količina masti bila apsorbovana.
Štaviše, kada su uzorci izmeta ovih miševa, sa izmenjenim mikrobiomom, presađeni drugim miševima, primećeni su slični efekti na apsorpciju masti.
"Eksperimenti sa transplantacijom fekalnog materijala pokazali su da mikrobiom, izmenjen smanjenom razgradnjom fruktoze u crevima domaćina, smanjuje broj makrofaga u ileumu koji su neophodni za rast laktela", navode istraživači.
"Stoga, izmenjena struktura crevnih laktela verovatno doprinosi sinergijskim efektima velike količine masti i šećera na metaboličke poremećaje".
Ovo istraživanje još uvek nije analizirano kod ljudi, a studija ukazuje na ranije neotkrivenu vezu između masti i šećera: varenje fruktoze priprema tanko crevo da efikasnije apsorbuje masti.
(EUpravo zato/RTS)