Zamislite da za stanarinu ne morate da izdvojite ni jedan jedini cent. Ne mesečno, već za celu godinu.
Najstarije socijalno naselje nasvetu nalazi se u nemačkom mestu Fugerei. Tamo je stanarina od 88 centi godišnje utvrđena još 1521. godine, kada ju je moćni Jakob Fuger odredio, i od tada se nije menjala.
U pitanju je malo ograđeno naselje u srcu Augsburga u Bavarskoj.
Da bi se bolje razumeo Fugerei, mora se pomenuti njegov osnivač. Jakob Fuger, poznat kao Jakob Bogati, bio je jedan od najmoćnijih ljudi svog vremena i gotovo sigurno najbogatiji čovek Evrope u 16. veku.
Njegova trgovačka i bankarska kuća kreditirala je careve, kneževe i pape, a uticaj mu se protezao od rudnika srebra i bakra u srednjoj Evropi sve do španske krune. Istoričari ga često svrstavaju među najbogatije pojedince u celoj ljudskoj istoriji.
Osim što je bio moćan preduzetnik, Fuger je bio i duboko religiozan čovek koji je, kako se veruje, želeo da osigura spas svoje duše nečim što će ga nadživeti.
Početkom 1521. godine osnovao je, u svoje i ime svoje braće, naselje namenjeno siromašnim, ali poštenim građanima Augsburga. Nazvao ga je po svojoj porodici - Fugerei. Izgradnja je počela još 1516. godine, a do 1523. nastala je zajednica od pedesetak kuća.
Stanarina koja se nije promenila pet vekova
Današnji stanari plaćaju 88 centi godišnje, što odgovara nekadašnjem rajnskom guldenu, novčanoj valuti u kojoj je iznos bio određen 1521. godine. Od tada se nije menjao nijednom.
Da bi se shvatilo koliko je to bilo simbolično, važno je znati da je u Fugerovo vreme jedan guldenotprilike odgovarao mesečnoj plati običnog radnika. Danas je to manje od cene jedne kafe.
Zanimljiv je i paradoks koji savršeno opisuje duh ovog mesta: turisti koji žele da obiđu muzej i naselje moraju da plate ulaznicu od oko 6,50 evra, dakle više nego što jedan stanar plati za sedam godina života. Drugim rečima, posetilac za jednu posetu izdvoji više nego što stanovnik plati za sedam godina stanovanja.
Tri molitve dnevno
Naravno, ovde ne može da se useli bilo ko. Uslovi su gotovo nepromenjeni od 16. veka i odražavaju Fugerovu originalnu zamisao. Da bi neko dobio stan, mora da bude katolik, da najmanje dve godine živi u Augsburgu i da dokaže da je u stvarnom materijalnom problemu. Reč je o ljudima koji su pošteno radili, ali ih je život doveo u tešku situaciju.
Postoji i jedno pravilo po kojem se Fugerei razlikuje od savremenih oblika socijalnog stanovanja. Stanari su obavezni da se svakoga dana tri puta mole, Očenaš, Bogorodice Djevo i Simbol vere, za dušu osnivača i porodicu Fuger. Ove osnovne molitve su doslovno deo "cene".
Jakob Fuger je svoju zadužbinu zamislio kao večni krug u kojem on pomaže siromašnima, a oni se zauzvrat mole za njega, piše Putni kofer.
Fugerei - grad unutar grada
Fugerei je zaokružena celina sa svim što jednom naselju treba. Okružen je zidom sa kapijama koje se i danas svake večeri zatvaraju, baš kao nekada kada je imao svog noćnog čuvara. Unutra se nalazi osam pravilnih ulica uz koje stoje gotovo identične kuće na dva sprata, sa po jednim stanom na svakom nivou. Tu su i mali trg i crkva svetog Marka.
Danas Fugerei broji oko šezdesetak zgrada i približno 140 stanova u kojima živi nešto manje od 200 stanovnika. Među njima su penzioneri sa niskim primanjima, ali i mlađi ljudi koje su visoke cene stanovanja u Augsburgu istisnule sa tržišta.
Augsburg je, inače, svega sat vremena vožnje od Minhena, jednog od najskupljih nemačkih gradova, pa potražnja za pristupačnim stanovanjem ovde nikada ne jenjava.
(EUpravo zato/Putni kofer)
