Vodostaj Dunava u Budimpešti pao je toliko nisko da su se na površini pojavili delovi rečnog dna koji su decenijama bili skriveni pod vodom. Među njima se našao i izuzetno dobro očuvan nemački vojni motocikl DKW NZ 350-1, koji je u mulju proveo više od osam decenija.
Motocikl je pronađen u samom centru Budimpešte, u blizini zgrade mađarskog parlamenta. Za stručnjake Instituta i Muzeja vojne istorije u pitanju je otkriće kakvo se događa možda jednom u generaciji.
Prema njihovim navodima, motocikl je gotovo potpuno očuvan, upravo zahvaljujući tome što je decenijama bio prekriven slojevima dunavskog mulja.
Motocikl napravljen za rat
Pronađeni primerak pripada modelu DKW NZ 350-1, razvijenom posebno za potrebe nemačkih oružanih snaga i proizvođenom od 1944. godine.
Pokretao ga je jednocilindrični dvotaktni motor snage 11,5 konjskih snaga. Ovi vojni motocikli, poznati kao Kräder, bili su cenjeni zbog jednostavnosti, izdržljivosti i pouzdanosti.
Jedan od karakterističnih detalja modela NZ 350-1 jeste metalna bočna torba za prtljag, koja je pronađena i na motociklu iz Dunava.
Do kraja Drugog svetskog rata proizvedeno je oko 12.000 primeraka.
U nemačkoj vojsci motocikli su najčešće služili za prenošenje naređenja i izveštaja, izviđanje i kurirske zadatke. Vojnici su njima prevozili i karte, dokumente i druge važne informacije.
DKW, Auto Union i proizvodnja u ratnim uslovima
Motocikl je proizvela kompanija Auto Union AG, osnovana 1932. godine spajanjem nekoliko nemačkih proizvođača, među kojima je bio i Audi.
Auto Union je tada bio drugi najveći nemački proizvođač automobila, odmah iza Opela.
Na starijim modelima ove kompanije delovi rama bili su spajani zavrtnjima, dok su kod serije NZ bili vareni. Zavarivanje je zahtevalo veliku količinu električne energije, pa je taj posao mogao da se obavlja uglavnom tokom noći, kada je opterećenje električne mreže bilo manje.
Posle Drugog svetskog rata proizvodni pogoni DKW-a demontirani su i prebačeni u Sovjetski Savez kao deo ratne reparacije. Tamo su, sve do 1951. godine, proizvođeni motocikli ISCH-350, gotovo identični originalnom modelu.
Dunav kao ratno skladište?
Motocikl nije jedini ratni trag koji je otkrio nizak vodostaj Dunava.
Na rečnom dnu pronađene su i nemačke protivtenkovske mine Tellermine 35, ostaci ručnih bombi i artiljerijskih granata.
Zbog toga stručnjaci mađarskog Instituta za vojnu istoriju smatraju da je ovaj deo Dunava možda svojevremeno korišćen kao svojevrsno odlagalište ratnog materijala i otpada.
Motocikl je pronađen 2. avgusta, na budimskoj strani Dunava, u blizini pristaništa na Batjanijevom trgu, preko puta zgrade mađarskog parlamenta.
Trag vodi do bitke za Budimpeštu
Otkriće dobija još veću istorijsku težinu kada se uzme u obzir ono što se u Budimpešti događalo krajem Drugog svetskog rata.
Nemačke trupe okupirale su mađarsku prestonicu u martu 1944. godine. Od oktobra 1944. do februara 1945. vodila se Bitka za Budimpeštu između sovjetske Crvene armije i nemačkih i mađarskih snaga.
U borbama je poginulo oko 30.000 nemačkih vojnika, više od 17.000 mađarskih vojnika i oko 80.000 sovjetskih i rumunskih vojnika.
Preostale nemačke jedinice predale su se 13. februara 1945. godine.
Upravo zbog toga postavlja se pitanje kada je motocikl završio u Dunavu i pod kojim okolnostima.
Ispod motocikla pronađeni ljudski ostaci
Najmisteriozniji deo priče jeste činjenica da su ispod motocikla pronađeni ljudski ostaci.
Za njihovo izvlačenje i identifikaciju pobrinula se nemačka organizacija Volksbund Deutsche Kriegsgräberfürsorge, koja se bavi pronalaženjem, ekshumacijom i sahranjivanjem nemačkih ratnih žrtava izvan Nemačke.
Prema prvim nalazima, ostaci pripadaju dvojici vojnika Vermahta.
Da li su upravo oni bili ljudi koji su koristili motocikl?
To pitanje još nije konačno potvrđeno, ali postoji mogućnost da će misterija uskoro biti rešena. Identifikacione pločice pronađene uz posmrtne ostatke dobro su očuvane, pa bi trebalo da omoguće utvrđivanje identiteta dvojice vojnika.
Njihovi posmrtni ostaci trebalo bi da budu sahranjeni na nemačkom vojnom groblju u Budaeršu, zapadno od Budimpešte, gde je već sahranjeno više od 16.000 nemačkih vojnika.
Nizak vodostaj otkriva ratnu prošlost Dunava
Otkriće motocikla još jednom pokazuje koliko je istorije ostalo skriveno ispod površine Dunava.
Decenijama je reka prekrivala predmete, oružje i ostatke povezane sa jednim od najkrvavijih perioda evropske istorije. Tek kada je vodostaj pao na istorijski nizak nivo, pojedini od tih tragova ponovo su postali vidljivi.
Za stručnjake, motocikl DKW NZ 350-1 zato nije samo dobro očuvan vojni predmet. On je deo slagalice koja bi mogla da pomogne u rekonstrukciji poslednjih meseci rata u Budimpešti.
Ljudski ostaci pronađeni ispod njega daju ovom neobičnom arheološkom otkriću i sasvim ličnu dimenziju: iza mašine koja je više od 80 godina ležala u dunavskom mulju možda se krije priča o dvojici vojnika čiji identitet i sudbina tek treba da budu potvrđeni.
(M.A./EUpravo zato/euronews.com)
