Eurostat je objavio podatke o najbogatijim i najsiromašnijim zemljama Evropske unije, koji pokazuju velike razlike u ekonomskom standardu među članicama.
Prema podacima za 2025. godinu, bruto domaći proizvod (BDP) po stanovniku, izražen kroz standard kupovne moći, značajno varira širom Evrope.
Na vrhu liste nalazi se Luksemburg, dok su na dnu Bugarska i Grčka, između kojih postoji razlika od čak tri i po puta.
Luksemburg i Irska izdvajaju se kao zemlje sa ubedljivo najvišim BDP-om po stanovniku, znatno iznad proseka EU. Odmah iza njih slede zemlje poput Holandije, Danske i Austrije, koje takođe beleže visok životni standard. Iznad evropskog proseka nalaze se još i Nemačka, Belgija, Švedska, Malta i Finska.
Kada je reč o najvećim ekonomijama EU, jedino Nemačka ima BDP po stanovniku iznad proseka. Francuska je približno na nivou proseka, dok su Italija i Španija ispod njega.
U grupi zemalja sa nižim standardom nalaze se države čiji je BDP po stanovniku najmanje 20 odsto ispod proseka EU. Tu spada i Hrvatska, zajedno sa Letonijom, Slovačkom i Mađarskom, dok su Rumunija i Estonija nešto bliže proseku.
Najniže rangirane, pored Bugarske i Grčke, su Poljska i Portugal.
Ipak, visoke vrednosti u Luksemburgu i Irskoj treba posmatrati sa rezervom.
U Luksemburgu veliki broj stranih radnika doprinosi ekonomiji, ali se ne računa u broj stanovnika. U Irskoj, visok BDP delimično je posledica prisustva multinacionalnih kompanija koje tamo registruju intelektualnu svojinu, iako se deo profita odliva u inostranstvo.
Kada se podaci izraze u evrima, prosečan BDP po stanovniku u EU iznosio je oko 41.600 evra u 2025. godini. Najniži je bio u Bugarskoj, a najviši u Luksemburgu. Pored Luksemburga i Irske, iznad 50.000 evra nalaze se još Holandija i Danska, dok su Nemačka i Francuska bliže proseku.
Generalno, istočnoevropske zemlje imaju niži BDP po stanovniku, dok zapadne i severne članice beleže više vrednosti. Ove razlike posledica su faktora kao što su produktivnost rada i nivo zaposlenosti.
U 2025. godini samo 10 od 27 zemalja EU bilo je iznad proseka, a u njima živi oko trećine ukupnog stanovništva Unije. To znači da većina građana živi u zemljama sa ispodprosečnim ekonomskim standardom.
Zemlje kandidati za članstvo u EU dodatno zaostaju.
Njihov BDP po stanovniku znatno je niži.
Na primer, u Bosni i Hercegovini iznosi oko 35 odsto proseka EU, u Albaniji i Severnoj Makedoniji oko 42 odsto, u Srbiji 52 odsto, a u Crnoj Gori 53 odsto. Turska je bliže proseku, sa oko 72 odsto.
Iako se BDP često koristi kao mera bogatstva, stručnjaci napominju da je stvarna individualna potrošnja bolji pokazatelj životnog standarda građana, jer preciznije odražava svakodnevni nivo potrošnje i blagostanja.
(M.A./EUpravo zato/index.hr)
