Sjedinjene Američke Države razmatraju mogućnost da rasporede nuklearno oružje u dodatnim evropskim državama NATO-a, u okviru nastojanja da ojačaju bezbednosne garancije saveznicima u Evropi, piše "Fajnenšel tajms" (FT).
Američki zvaničnici su pokazali otvorenost da razmotre proširenje postojećeg sistema nuklearnog deljenja, koji trenutno obuhvata šest evropskih država u kojima su stacionirani avioni sposobni za nošenje nuklearnog naoružanja, rekle su tri osobe upoznate sa situacijom.
Strogo poverljivi razgovori, koji ne moraju nužno da dovedu do konkretnih promena, usledili su u trenutku pojačane zabrinutosti evropskih saveznika zbog mogućeg smanjenja američkog vojnog prisustva na kontinentu.
Prema rečima izvora, razmatra se mogućnost da dodatne zemlje postanu domaćini tzv. aviona dvostruke sposobnosti (DCA), koji mogu da nose nuklearno oružje, dok su pojedine države na istočnom krilu NATO-a, uključujući Poljsku i baltičke zemlje, već zainteresovane da budu domaćini baza DCA.
Poljski zvaničnici su u više navrata javno govorili o želji da Poljska poseduje nuklearno oružje.
Bivši predsednik, Andžej Duda, pozvao je Sjedinjene Američke Države da prošire inicijativu DCA na teritoriju Poljske, dok se Varšava ove godine pridružila i francuskoj inicijativi za razmatranje mogućnosti privremenog premeštanja delova sistema nuklearnog odvraćanja u savezničke evropske zemlje.
Iako su evropske članice NATO-a preuzele obavezu da povećaju izdvajanja za odbranu i ojačaju konvencionalne kapacitete, nuklearni "kišobran" i dalje se smatra ključnim elementom odvraćanja.
Generalni sekretar NATO-a, Mark Rute, izjavio je nakon sastanka ministara spoljnih poslova Alijanse da postoji "opšte razumevanje" da, iako će se SAD više fokusirati na druge regione, ukupno odvraćanje i odbrana u Evropi moraju ostati na istom nivou.
"Ako bi neko bio toliko nepromišljen da nas napadne, odgovor bi bio razarajući", poručio je Rute.
Program nuklearnog deljenja NATO-a trenutno obuhvata Belgiju, Nemačku, Italiju, Holandiju, Tursku i Veliku Britaniju, čije su snage ovlašćene da budu domaćini američkih aviona dvostruke sposobnosti (DCA) i unapred raspoređenih nuklearnih bombi.
Oružje je pod kontrolom Sjedinjenih Američkih Država, koje zadržavaju isključivo pravo odlučivanja o njegovoj upotrebi.
(EUpravo zato/FT)
