Švajcarci će ovog leta na referendumu odlučivati o predlogu krajnje desničarske Švajcarske narodne partije (SVP) da se broj stanovnika u zemlji ograniči na 10 miliona, što bi, prema upozorenjima protivnika, moglo da ugrozi ključne sporazume sa Evropskom unijom i ozbiljno naruši ekonomiju zemlje.
Vlada je saopštila da će se referendum o inicijativi SVP-a pod nazivom "Ne Švajcarskoj od 10 miliona", kojoj se snažno protive oba doma parlamenta, kao i poslovna i finansijska zajednica, održati 10. juna.
Prema predlogu, švajcarska vlada i parlament bili bi u obavezi da reaguju ukoliko stalno stanovništvo, koje trenutno broji oko 9,1 milion ljudi, pređe prag od 9,5 miliona, tako što bi se ograničio ulazak novih doseljenika, uključujući tražioce azila i članove porodica stranih državljana koji već žive u zemlji. Ako bi broj stanovnika dostigao 10 miliona, na snagu bi stupile dodatne restrikcije, a ukoliko se rast populacije ne zaustavi, vlasti bi morale da istupe iz sporazuma o slobodnom kretanju ljudi sa EU, njenim ubedljivo najvećim izvoznim tržištem.
Stanovništvo Švajcarske je tokom poslednje decenije raslo oko pet puta brže nego u proseku u okolnim državama članicama EU, što se dovodi u vezu sa ekonomskim uspehom zemlje, koji privlači i slabije plaćene radnike i visoko plaćene korporativne stručnjake iz inostranstva.
Skoro svaki treći nema državljanstvo Švajcarske
Prema zvaničnim podacima, oko 27 odsto stanovnika Švajcarske nema državljanstvo te zemlje. SVP, najveća politička partija u državi, tvrdi da "eksplozija stanovništva" podiže kirije i dovodi javnu infrastrukturu i usluge na ivicu izdržljivosti.
Ta stranka, koja je na svakim izborima od 1999. godine osvajala prvo mesto, godinama vodi kampanju protiv imigracije, često ističući krivična dela koja su počinili stranci i koristeći provokativne vizuelne poruke sa krvavim noževima, maskiranim kriminalcima, pesnicama i uplašenim ženama.
Radikalni nacionalistički predlozi koje SVP često iznosi, poput inicijative iz 2016. godine o automatskoj deportaciji imigranata osuđenih čak i za lakša krivična dela, ili plana iz 2020. da se ukine slobodno kretanje sa EU, uglavnom nisu nailazili na široku podršku birača.
Švajcarski sistem direktne demokratije omogućava građanima da pokreću takozvane narodne inicijative, koje izlaze na referendum ukoliko u roku od 18 meseci prikupe 100.000 potpisa. To je omiljeno sredstvo SVP-a, ali je do sada svega oko 10 odsto takvih inicijativa bilo uspešno.
Ipak, istraživanje javnog mnjenja sprovedeno u decembru pokazalo je da 48 odsto birača podržava inicijativu "Ne Švajcarskoj od 10 miliona", što ukazuje na duboku podeljenost u društvu oko pitanja koliko zemlja želi i može da ostane otvorena u svetu koji se ubrzano menja.
(EUpravo zato)
