Srbija planira da kandiduje šumske komplekse u tri nacionalna parka za upis na Uneskovu Listusvetske baštine, u okviru međunarodne nominacije "Drevne i netaknute bukove šume Karpata i drugih regiona Evrope".
Među predloženim lokalitetima su Papratski do na Fruškoj gori, rezervati Zvezda i Rača na Tari, kao i Kozje stene na Kopaoniku.
Eventualni upis predstavljao bi međunarodno priznanje za očuvano prirodno bogatstvo od globalnog značaja.
Zimi je rezervat Kozje stene gotovo nedostupan, do najbliže osmatračnice ima oko 1.200 metara vazdušne linije, a jedini "posetioci" tada su dronovi.
Tokom leta, do ovog prostora može se stići isključivo zahtevnim pešačkim rutama, preko vrha Kukavica ili iz kanjona Samokovske reke, namenjenim samo iskusnim planinarima.
Bukove šume u rezervatu Kozje stene nalaze se u njegovom nižem pojasu i spadaju među retke potpuno očuvane šumske ekosisteme.
Kako ističe Suzana Komatović iz Nacionalnog parka Kopaonik, reč je o šumama koje su zahvaljujući specifičnim prirodnim uslovima ostale netaknute, a njihova starost procenjuje se na nekoliko stotina godina.
Rezervat obuhvata oko 450 hektara i predstavlja stanište velikog broja biljnih i životinjskih vrsta, uključujući i one koje su endemske, odnosno koje ne postoje nigde drugde na svetu.
"Na ovom području rastu kopanička ljubičica i kopanička čuvarkuća, biljke koje su isključivo vezane za Kopaonik. Od životinja, prisutni su zec, lisica i kuna, ali i krupna divljač poput medveda i vuka. Sam naziv Kozje stene govori da je ovo i prirodno stanište divokoza", objašnjava Miloš Mandić iz Nacionalnog parka Kopaonik.
Povratak divljih životinja na planinu jedan je od ključnih argumenata u procesu kandidature pred međunarodnim telima.
Tako je Nacionalni park Kopaonik 2020. godine započeo reintrodukciju evropskog jelena, kada je na ovom području pušteno 30 jedinki, a u istom periodu krenuo je i proces povratka divokoze na Kozje stene.
"Šume unutar rezervata imaju izuzetnu vrednost za divokozu, jer joj obezbeđuju zaklon i izvor hrane", naglašava Komatović.
Iz Nacionalnog parka poručuju da će, pored odgovornog upravljanja zaštićenim područjem, dodatno unaprediti mere zaštite, uključujući i razvoj održivog turizma koji neće ugroziti prirodna staništa.
(M.A./EUpravo zato/rts.rs)
