Čovek koji je na otpadu u Poljskoj tražio rezervne delove za automobil naišao je na nesvakidašnje arheološko otkriće, deo štita star oko 1.800 godina, u kojem su pronađeni kremirani ostaci ratnika.
Predmet je pronađen u gradu Hrubješovu, na jugoistoku Poljske, nedaleko od granice sa Ukrajinom. Arheolozi veruju da je pripadao ratniku iz zajednice Vandala, germanskog naroda koji je u to vreme živeo na prostoru današnje Poljske.
Štit krije tragove drevnog pogrebnog rituala
Pronađeni predmet predstavlja centralni metalni deo štita, poznat kao umbo. Njegova uloga bila je da štiti šaku ratnika, ali i da ojača i učvrsti drveni i kožni deo štita koji ga je okruživao.
Drvo i koža vremenom su propali, dok je metalni umbo ostao sačuvan.
Tokom naknadnog pregleda grudve osušene zemlje koja se nalazila unutar umba, arheolozi su pronašli kremirane kosti. Njihovo prisustvo, zajedno sa tragovima izloženosti visokim temperaturama na samom predmetu, navelo je stručnjake na zaključak da je štit bio deo grobnog rituala.
"Stanje očuvanosti umba, posebno njegova karakteristična površina, ukazuje na to da je bio izložen visokim temperaturama", naveli su predstavnici muzeja.
Prema njihovoj proceni, spaljene kosti pronađene unutar predmeta ukazuju na kremacionu sahranu ratnika iz zajednice Vandala.
Kako je arheološki predmet završio na otpadu?
Umbo je pronađen početkom avgusta na otpadu u Hrubješovu. Osoba koja ga je pronašla odmah je posumnjala da je reč o veoma starom predmetu, pa je fotografiju poslala Muzeju "Otac Stanislav Stšic" u tom gradu.
Stručnjaci muzeja potvrdili su da predmet najverovatnije potiče iz perioda kada su Vandalima pripisivani arheološki nalazi na ovom području.
Iako je pronađen samo metalni deo štita, on pruža dragocene informacije o načinu života i pogrebnim običajima tadašnjih zajednica.
Arheolozi, međutim, žale što je prvobitni grob najverovatnije uništen, pa nije moguće utvrditi šta se još nalazilo uz ratnika.
"Nažalost, verovatno nikada nećemo saznati šta se još nalazilo u ovom uništenom grobu, možda mač, vrhovi kopalja, koplja za bacanje, kopča za pojas ili fibula za ogrtač", naveli su iz muzeja.
Tragovi Vandala u današnjoj Poljskoj
Vandali su bili germanski narod koji je tokom prvih vekova nove ere živeo na prostoru srednje i istočne Evrope. U Poljskoj se povezuju sa Pševorskom kulturom, nazvanom po gradu Pševorsk, gde su prvi put pronađeni arheološki tragovi koji se dovode u vezu sa njima.
Kasnije su se Vandalima pripisivale velike migracije ka jugu i zapadu. Nakon prodora germanskih naroda na teritoriju Rimskog carstva, Vandali su stigli do severne Afrike, gde su 429. godine osnovali svoju kraljevinu.
Njihovo ime kasnije je postalo sinonim za bezobzirno uništavanje, iako takvo značenje nema direktne veze sa njihovom istorijskom ulogom.
Umbo otkriva kako je štit izgledao
Slične centralne metalne delove imali su i štitovi rimskih legionara. Ipak, arheolozi navode da oblik pronađenog umba više odgovara štitovima koji se povezuju sa Vandalima iz drugog veka.
Sam predmet predstavlja samo mali deo nekadašnjeg štita, ali njegova starost, oblik i tragovi kremacije čine ga značajnim arheološkim nalazom.
Još je zanimljivije to što je predmet pronađen sasvim slučajno, na mestu na kojem je njegov novi vlasnik tražio delove za automobil, a ne istorijsko blago staro gotovo dva milenijuma.
(M.A./EUpravo zato/rts.rs)
