U Evropskoj uniji je tokom 2025. godine oko 68,5 odsto domaćinstava živelo u nekretnini koja je u njihovom vlasništvu, što je manje nego 2010. godine. Ipak, procenat vlasnika nekretnina značajno varira od zemlje do zemlje, od svega 47,2 odsto u Nemačkoj do čak 93,8 odsto u Slovačkoj.
Istraživanje koje je sproveo RE/MAX u 23 evropske zemlje pokazalo je da građani svoj prvi stan ili kuću u proseku kupuju sa 31,3 godine. Najranije do vlasništva dolaze stanovnici Malta, sa prosečnih 28 godina, dok se najduže čeka u Švajcarska i Grčka , gde se prvi dom kupuje tek oko 35. godine života.
Stručnjaci ističu da cena nekretnina jeste važan faktor, ali da veliku ulogu imaju i pomoć porodice, kao i navike i kultura stanovanja u pojedinim zemljama.
Britanci među najmlađim vlasnicima nekretnina
Među najvećim evropskim ekonomijama prednjači Velika Britanija, gde mladi svoj prvi dom kupuju sa prosečno 28,4 godine. Jedan od razloga jeste snažna finansijska podrška porodice, više od polovine mladih između 18 i 34 godine dobija novac kroz poklone ili nasledstvo, što im olakšava kupovinu nekretnine.
Nemci radije iznajmljuju stanove
Potpuno drugačija situacija je u Nemačkoj, gde se prvi stan ili kuća kupuju tek sa prosečnih 33,6 godina. U toj zemlji je dugoročni zakup stanova široko prihvaćen, a podstanari imaju značajnu zakonsku zaštitu.
Zbog toga mnogi mladi Nemci ne smatraju kupovinu nekretnine obaveznim korakom nakon osamostaljivanja. Čak 69 odsto ispitanika između 18 i 34 godine živi u iznajmljenom stanu, dok je evropski prosek 38 odsto.
Porodica često presuđuje
U Španiji prvi dom se kupuje sa prosečno 30,9 godina, dok su proseci u Francuskoj (32,5) i Italiji (32,8) iznad evropskog proseka.
U Italiji i Španiji mladi ostaju da žive sa roditeljima do oko 26. godine, što im omogućava da duže štede novac za kupovinu stana. Međutim, to često znači i kasnije osamostaljivanje.
U Francuskoj se mladi iseljavaju ranije, ali ređe dobijaju finansijsku pomoć porodice. Samo trećina mladih prima novčanu podršku ili nasledstvo, što usporava put do prve nekretnine.
Gde se najranije kupuje prvi stan?
Posle Malte i Velike Britanije, među zemljama u kojima mladi najbrže dolaze do svog doma nalaze se:
- Mađarska - 28,5 godina
- Holandija - 28,8 godina
- Austrija - 29,1 godina
- Portugal - 29,8 godina
- Finska - 29,9 godina
Sa druge strane, iznad evropskog proseka nalaze se Turska, Češka, Poljska, Bugarska, Slovenija i Hrvatska.
Dvoje od pet Britanaca postanu vlasnici pre 25. godine
Podaci pokazuju da čak 40,2 odsto Britanaca kupi svoju prvu nekretninu pre navršene 25. godine života. To znači da je gotovo svaka druga mlada osoba već vlasnik stana ili kuće u tim godinama.
Na drugom kraju liste nalazi se Grčka, gde samo 12,1 odsto građana uspe da kupi prvi dom pre 25. godine.
Kada se posmatra granica od 35 godina, čak 87,8 odsto stanovnika Luksemburga, 85,2 odsto građana Holandije i 84,6 odsto Britanaca postanu vlasnici nekretnine do tog uzrasta.
Stambena kriza sve više pogađa Evropu
Istraživanje je obuhvatilo više od 21.000 ispitanika širom Evrope. Istovremeno, evropske institucije upozoravaju da se kontinent suočava sa ozbiljnom stambenom krizom usled stalnog rasta cena nekretnina i sve većih troškova stanovanja, zbog čega mladima postaje sve teže da dođu do svog prvog doma.
(M.A./EUpravo zato/index.hr)
