Stambena kriza u Nemačkoj iz godine u godinu postaje sve ozbiljniji društveni i ekonomski problem, a poslednji podaci nemačkog Saveznog zavoda za statistiku pokazuju da se situacija dodatno pogoršala tokom 2025. godine.
Sve veći broj građana suočava se sa nedostatkom adekvatnog životnog prostora, dok potraga za pristupačnim stanovima postaje gotovo nemoguća misija, naročito za porodice sa decom i stanovnike velikih urbanih centara.
Rast cena kirija u Nemačkoj, manjak novih stanova i velika potražnja dodatno produbljuju problem koji već godinama opterećuje nemačko tržište nekretnina.
Prema najnovijim statistikama, čak 11,7 posto stanovništva živi u premalim stanovima, što predstavlja rast u odnosu na prethodnu godinu kada je taj procenat iznosio 10,2 odsto.
Stručnjaci, koji se bave cenama nekretnina u Nemačkoj, upozoravaju da je posebno teško onima kojima je potreban veći stambeni prostor, jer su upravo veći stanovi sve skuplji i ređi na tržištu. I dok mnoge porodice pokušavaju da pronađu adekvatne uslove za život, veliki broj građana istovremeno živi i u prevelikim stanovima, što dodatno komplikuje stanje na tržištu nekretnina.
Prenatrpanost stanova - definicija EU
Prema definiciji EU-SILC, stan se smatra prenatrpanim ako nedostaje najmanje jedna od sledećih prostorija:
• zajednička prostorija;
• jedna prostorija po paru u domaćinstvu;
• jedna prostorija za svaku osobu stariju od 18 godina;
• jedna prostorija za dvoje dece mlađe od 12 godina;
•jedna prostorija za dvoje dece istog pola uzrasta od 12 do 17 godina;
• jedna prostorija po detetu uzrasta od 12 do 17 godina ako su različitog pola;
• dodatna prostorija u jednočlanom domaćinstvu.
Ko je posebno pogođen?
Najviše su pogođene porodice sa decom, stanovnici velikih gradova i stranci, navodi nemački Savezni zavod za statistiku, piše DW.
Konkretno, posebno su pogođeni odrasli sa stranim državljanstvom stariji od 18 godina. Njihov udeo iznosi 30,8 odsto, što je gotovo pet puta više nego među nemačkim državljanima, gde taj procenat iznosi 6,7 odsto.
Ni za porodice sa decom situacija nije jednostavna. Čak 17,6 odsto ove populacione grupe živelo je 2025. godine u premalim stanovima. Među domaćinstvima sa decom najviše su pogođeni parovi sa najmanje troje dece, gde procenat dostiže 32,1 odsto, kao i samohrani roditelji sa decom sa 29,6 odsto.
Odrasli bez dece su ispod proseka, pa svega 7,2 odsto njih živi u prenatrpanim stanovima.
Nije iznenađenje da je stambeni prostor posebno ograničen u velikim gradovima. U urbanim sredinama čak 16,9 odsto stanovnika živi u prenatrpanim stanovima, što je znatno više nego u manjim gradovima i prigradskim naseljima, gde taj procenat iznosi 9,6 odsto. U ruralnim područjima problem je znatno manji i pogađa 5,5 odsto stanovništva.
Problem nedostatka stambenog prostora nije specifičan samo za Nemačku, već je prisutan širom Evropske unije. Prosečna stopa prenatrpanosti stanova u EU iznosi 16,8 odsto i viša je nego u Nemačkoj.
Najveći procenat ljudi koji žive u prenatrpanim stanovima beleže Rumunija sa 40,4 odsto i Letonija sa 38,9 odsto. S druge strane, najmanje takvih slučajeva ima na Kipru, gde procenat iznosi 2,2 odsto, kao i u Holandiji sa 4,1 odsto.
Mnogo i nedovoljno iskorišćenih stanova
Međutim, problem nije samo u manjku stanova, već i u velikom broju nedovoljno iskorišćenih nekretnina, što dodatno opterećuje tržište.
Statističari ovaj fenomen nazivaju nedovoljnom popunjenošću stanova. Reč je o stanovima koji imaju više prostorija nego što je domaćinstvu potrebno prema kriterijumima Evropske unije. Ti kriterijumi ne određuju se prema kvadraturi, već prema broju prostorija u odnosu na broj članova domaćinstva.
U ruralnim područjima Nemačke skoro polovina stanovništva tokom 2024. godine živela je u nedovoljno popunjenim stanovima. Procene pokazuju da između 35 i 45 odsto građana Nemačke živi u prevelikim stanovima.
Ipak, veliki stan ne znači nužno luksuz. Često postoje opravdani razlozi zbog kojih ljudi ostaju u većim nekretninama. Prema podacima statističara, manji stanovi su često skuplji od trenutne kirije koju građani plaćaju. Osim toga, selidba predstavlja veliki finansijski trošak, a mnogi bi promenom mesta stanovanja izgubili društvene kontakte i osećaj pripadnosti zajednici, što posebno teško pogađa starije građane.
Zbog svega toga, stručnjaci smatraju da ne postoji jednostavno rešenje za stambenu krizu. Veća izgradnja stanova mogla bi da ublaži problem, ali sama preraspodela postojećeg stambenog prostora nije dovoljna i predstavlja politički veoma osetljivo pitanje.
(EUpravo zato.rs/DW)