Administracija predsednika Amerike Donalda Trampa će se povući iz desetina međunarodnih organizacija, uključujući Agenciju UN za stanovništvo i sporazum UN koji je osnova međunarodnih pregovora o klimi, nastavljajući povlačenje Sjedinjenih Država iz globalne saradnje.
Tramp je potpisao izvršnu naredbu kojom se obustavlja američka podrška za 66 organizacija, agencija i komisija, što je potez koji je usledio nakon njegove naredbe o preispitivanju učešća i finansiranja svih međunarodnih tela, uključujući i ona povezana sa Ujedinjenim nacijama, izvestio je AP njuz.
Nastavak povlačenja sa globalne scene
Većina tela na koja se odnose su agencije, komisije i savetodavni paneli povezani sa UN koji se bave klimom, pravima na rad i drugim pitanjima koja je Trampova administracija označila kao "prosvećene" inicijative i politike raznolikosti.
"Trampova administracija je utvrdila da su ove institucije prekomernog obima, loše upravljane, nepotrebne, rasipne, loše upravljane, zarobljene interesima aktera koji promovišu sopstvene agende suprotne našim ili koji predstavljaju pretnju suverenitetu, slobodama i ukupnom prosperitetu naše nacije", navodi se u saopštenju Stejt departmenta.
Ovaj potez je najnoviji u nizu povlačenja SAD iz globalnih agencija. Administracija je prethodno obustavila podršku organizacijama kao što su Svetska zdravstvena organizacija (SZO), Agencija UN za palestinske izbeglice (UNRWA), Savet UN za ljudska prava i UNESCO. Ovo predstavlja selektivan pristup plaćanju članarine svetskoj organizaciji, birajući operacije i agencije za koje veruje da su usklađene sa Trampovom agendom i napuštajući one koje više ne služe interesima SAD.
"Mislim da svedočimo kristalizaciji američkog pristupa multilateralizmu, koji se svodi na 'moje ili ništa'", rekao je Danijel Forti, viši analitičar UN u Međunarodnoj kriznoj grupi. "To je veoma jasna vizija želje za međunarodnom saradnjom pod uslovima Vašingtona".
Sporazumi o klimi i pitanja stanovništva su pod napadom
Povlačenje iz Okvirne konvencije UN o klimatskim promenama (UNFCCC) je najnoviji pokušaj Trampa i njegovih saveznika da distanciraju SAD od međunarodnih organizacija fokusiranih na klimu i borbu protiv klimatskih promena. UNFCCC, sporazum iz 1992. godine između 198 zemalja o finansijskoj podršci aktivnostima u vezi sa klimatskim promenama u zemljama u razvoju, je temeljni ugovor za Pariski sporazum o klimi. Tramp, koji klimatske promene naziva prevarom, povukao se iz sporazuma ubrzo nakon povratka u Belu kuću.
Naučnici upozoravaju da su klimatske promene uzrok sve češćih smrtonosnih i skupih ekstremnih vremenskih događaja. Povlačenje SAD moglo bi da ometa globalne napore za smanjenje emisije gasova staklene bašte jer "daje drugim nacijama izgovor da odlože sopstvene akcije i obaveze", rekao je klimatolog sa Univerziteta Stanford, Rob Džekson.
Agencija UN za stanovništvo, koja pruža usluge seksualnog i reproduktivnog zdravlja širom sveta, dugo je bila meta republikanske opozicije. Tramp je smanjio finansiranje agencije tokom svog prvog mandata, optužujući je za umešanost u "prakse prisilnog abortusa" u zemljama poput Kine. Predsednik Džo Bajden je obnovio finansiranje 2021. godine, a revizija Stejt departmenta godinu dana kasnije nije pronašla dokaze koji bi potkrepili te tvrdnje.
Brojne druge organizacije su uklonjene sa liste.
Ostale organizacije i agencije koje će SAD napustiti uključuju Pakt o energiji bez ugljenika, Univerzitet Ujedinjenih nacija, Međunarodni savetodavni odbor za pamuk, Međunarodnu organizaciju za tropsko drvo, Atlantsko partnerstvo za saradnju, Panamerički institut za geografiju i istoriju, Međunarodnu federaciju umetničkih saveta i kulturnih agencija i Međunarodnu studijsku grupu za olovo i cink.
Stejt department je saopštio da su dodatne revizije u toku, sugerišući da bi se lista mogla proširiti.
(EUpravo zato/Index)