Nova studija objavljena u naučnom časopisu "Buildings & Cities" otkriva da su zgrade srušene širom Evrope imale znatno kraći vek trajanja u poređenju sa onima u Sjedinjenim Američkim Državama.
U istraživanju autora Džulijane Berglund-Braun, Ajzaka Dobija, Džordijane Hjuit, Ketrin de Vulf i Džona Ošendorfa, analizirani su podaci oko 15.000 zgrada koje su srušene u devet američkih i četiri evropska grada tokom 21. veka.
Zaključak istraživača je da se zgrade u SAD prosečno koriste 81 godinu, dok u evropskim gradovima ta brojka iznosi samo 65 godina.
Ukupan uzorak obuhvatio je 5.305 zgrada srušenih u američkim gradovima kao što su Los Anđeles, Mineapolis, Njujork, Pitsburg, Sijetl, Boulder, Kembridž, Linčburg i Relej. Sa evropske strane analizirano je 9.574 objekata iz Amsterdama, Kopenhagena, Ciriha i Helsinkija.
Prosečna starost svih analiziranih zgrada koje su doživele rušenje iznosila je 71 godinu.
Ipak, između pojedinih gradova postoje značajne razlike. Najduži životni vek među američkim gradovima zabeležen je u Kembridžu, gde su zgrade rušene u proseku posle 120 godina. Nasuprot tome, u Releju su objekti do rušenja trajali u proseku svega 53 godine.
U Evropi, ciriške zgrade su bile najdugovečnije sa prosekom od 75 godina, dok su one u Helsinkiju imale najkraći životni vek - 49 godina.
Rušenje zgrada često ne zavisi od njihove tehničke ispravnosti
Autori ističu da se objekti često uklanjaju i pre nego što dođu do kraja svog tehničkog veka. Kao razloge za rušenje navode se brojni faktori koje je teško predvideti, uključujući ekonomsku isplativost, lične preferencije vlasnika i arhitektonske karakteristike koje se vremenom smatraju nepovoljnima.
Glavni cilj istraživanja bio je da se podigne svest o uzrocima rušenja zgrada i da se istaknu tipovi objekata koji najčešće bivaju proglašeni zastarelim.
U SAD, većina srušenih zgrada potiče iz perioda između 1920. i 1950. godine, dok su u Evropi objekti najčešće bili izgrađeni između 1950. i 1970. godine.
Zanimljivo je i da starost gradova ne igra značajnu ulogu kada je reč o trajanju objekata. Tako su Helsinki, osnovan 1550. godine, i Relej, osnovan više od dva veka kasnije, imali veoma sličan prosek u pogledu starosti srušenih zgrada. Ovaj nalaz sugeriše da dugovečnost zgrada ne zavisi nužno od duge urbanističke tradicije nekog mesta.
Stambene zgrade su najdugovečnije
Analizirani objekti svrstani su u četiri kategorije: stambene, komercijalne, industrijske i institucionalne (koje uključuju obrazovne, rekreativne i kulturne ustanove).
U obe regije, stambene zgrade su pokazale najveću prosečnu dugovečnost - u SAD su rušene posle 85 godina, a u Evropi nakon 70. Nasuprot tome, najkraći vek trajanja u SAD imale su institucionalne zgrade (prosečno 55 godina), dok su u Evropi komercijalni objekti najkraće opstajali - svega 43 godine, što je značajno kraće od američkog proseka za istu kategoriju, koji iznosi 71 godinu.
(EUpravo zato/Buildings & Cities/Gradjevinarstvo.rs)