Dok ste se nekada sa oznakama aerodroma susretali gotovo isključivo na bording kartama i nalepnicama na prtljagu, danas su ta tri slova svuda oko nas. Svoj rodni grad možete da "nosite" na maskama za telefon, ukrasima, majicama, a postoje čak i pertle sa oznakama aerodroma.
Ali da li ste se ikada zapitali kako su ta tri slova izabrana i zašto su nam uopšte potrebna?
Pošto su oznake aerodroma dospele u žižu javnosti nakon što je Međunarodni aerodrom Palm Bič promenio oznaku u DJT, nakon što je preimenovan po aktuelnom predsedniku Donaldu Dž. Trampu, detaljnije pojašnjavamo kako ovaj sistem funkcioniše.
Šta je oznaka aerodroma i čemu služi?
Oznaka aerodroma je jedinstvena troslovna geografska oznaka koja odgovara jednom aerodromu bilo gde u svetu.
Oznake dodeljuje Međunarodno udruženje za vazdušni saobraćaj (IATA), a u IATA registru oznaka aviokompanija i aerodroma nalazi se oko 11.300 takvih oznaka. One nisu rezervisane samo za aerodrome - koriste se i za heliodrome, železničke i autobuske stanice.
Oznake aerodroma uvedene su tridesetih godina prošlog veka. U početku su imale samo dva slova, ali su tokom četrdesetih godina postale troslovne, kako je broj aerodroma rastao.
"Ove univerzalne oznake od ključnog su značaja za funkcionisanje avio-industrije i putovanja, jer omogućavaju da sistemi za rezervacije, redove letenja, izdavanje karata, dokumentaciju za teret i druge operacije koriste isti jezik", navodi IATA na svom sajtu.
Kako se biraju oznake aerodroma?
Svake godine dodeli se oko 40 do 50 novih oznaka.
Uobičajeno pravilo je da se koriste prva tri slova naziva mesta. Međutim, ako je ta kombinacija već zauzeta, aerodrom mora da izabere drugu slobodnu kombinaciju, po mogućnosti onu koja počinje prvim slovom naziva mesta.
Na primer, oznaka aerodroma Šiphol u Amsterdamu je AMS, Međunarodnog aerodroma u Frankfurtu FRA, a aerodroma u Dablinu DUB. Međunarodni aerodrom u Dubaiju nosi oznaku DXB, jer je kombinacija DUB već bila zauzeta.
Ispostavilo se da je to Dubaiju zapravo išlo naruku, jer je aerodrom danas nadaleko poznat upravo po svojoj oznaci, slično kao JFK u Njujorku ili LAX u Los Anđelesu.
Neke oznake potiču direktno od naziva aerodroma. Takav je slučaj sa aerodromom Šarl de Gol u Parizu (CDG) ili aerodromom Arlanda u Stokholmu (ARN).
Izuzeci od pravila
Među poznatijim izuzecima su aerodromi u Kanadi, gde oznake većine velikih aerodroma počinju slovom Y.
Kada su birane troslovne oznake, odlučeno je da se prethodnoj dvoslovnoj oznaci doda slovo Y na početku ako se na tom području nalazila meteorološka stanica.
Tako su nastale oznake poput YOW za Otavu i YVR za Vankuver.
Zašto se oznake aerodroma menjaju?
IATA navodi da se oznake aerodroma "smatraju trajnim i gotovo nikada se ne menjaju", ali je tokom prethodnih 12 meseci promenjeno oko 750 oznaka.
Jedan od primera je Međunarodni aerodrom Don Muang, koji je prvobitno bio poznat kao Međunarodni aerodrom u Bangkoku i nosio oznaku BKK. Danas koristi oznaku DMK, dok je aerodrom Suvarnabhumi, prometniji aerodrom koji opslužuje glavni grad Tajlanda i otvoren je 2006. godine, preuzeo oznaku BKK.
Međunarodni aerodrom "Džon F. Kenedi" prvobitno se zvao Idlewild i imao je oznaku IDL. Oznaku JFK dobio je 1963. godine, kada je preimenovan u čast ubijenog američkog predsednika.
Kompletan spisak oznaka aerodroma širom sveta možete pronaći na sajtu IATA.
(M.A./EUpravo zato/euronews.com)
