- Italijanska vojska je u Dolomitima uklonila i onesposobila više od 250 eksplozivnih naprava koje je otapanje glečera izbacilo na površinu.
- Reč je o ostacima Belog rata iz perioda 1915-1918, a stručnjaci upozoravaju da municija i dalje može biti veoma opasna.
Otapanje glečera u italijanskim Dolomitima iznosi na površinu opasne ostatke Prvog svetskog rata. Tokom ovog leta, pripadnici italijanske alpske brigade "Đulija" pronašli su i onesposobili više od 250 eksplozivnih naprava, saopštila je italijanska vojska.
Među pronađenim ostacima nalaze se italijanske artiljerijske granate i francuske minobacačke granate koje su korišćene tokom borbi na planinskom frontu.
Najviše prijava stizalo je iz okoline mesta Kanal San Bovo, u dolini Primijero, nakon čega su vojne ekipe pretražile i druge visokoplaninske predele regiona Trentino-Alto Adiđe.
Rat koji je led čuvao duže od jednog veka
Pronađeno oružje potiče iz takozvanog Belog rata, koji se od 1915. do 1918. godine vodio između italijanskih i austrougarskih snaga na nepristupačnim terenima Alpa.
Vojnici su se borili u ekstremnim vremenskim uslovima, na glečerima i strmim planinskim grebenima, gde su sneg i led decenijama skrivali ostatke sukoba.
Međutim, klimatske promene ubrzavaju povlačenje ledenih masa, pa se na površini ponovo pojavljuju granate, oružje i vojna oprema. Slični nalazi zabeleženi su i na drugim delovima Alpa.
Stefano Morozini, profesor Univerziteta u Bergamu i stručnjak za zaštitu kulturnog nasleđa u Nacionalnom parku Stelvio, upozorio je da se broj pronađenih eksplozivnih naprava povećava iz godine u godinu.
Prema njegovim rečima, led je sačuvao municiju duže od 100 godina, ali ona i dalje može biti veoma opasna. Korozija i dugotrajna izloženost promenljivim uslovima ne znače da je eksploziv izgubio svoju razornu moć.
Istorijsko blago i bezbednosni rizik
Otapanje glečera ne otkriva samo opasno oružje već i dragocene tragove života vojnika. Na nekadašnjim položajima u Alpima pronađeni su ostaci skloništa, pisma, dnevnici i predmeti svakodnevne upotrebe koji pomažu istraživačima da rekonstruišu uslove na frontu.
Ipak, stručnjaci upozoravaju planinare da nikada ne dodiruju niti pomeraju pronađene granate i druge sumnjive predmete, već da njihov položaj odmah prijave policiji ili nadležnim službama.
Više od jednog veka nakon završetka Prvog svetskog rata, Dolomiti i dalje čuvaju njegove tragove. Dok povlačenje glečera otvara nove mogućnosti za istorijska istraživanja, ono istovremeno pretvara nekadašnja ratišta u potencijalno opasna područja za posetioce.
Ovaj slučaj još jednom pokazuje da klimatske promene ne menjaju samo izgled planinskog pejzaža već otkrivaju i opasno nasleđe prošlosti koje je dugo bilo skriveno ispod leda.
(EUpravo zato)