- Film 'Milica Tomić' podseća na skoro zaboravljenu političarku, novinarku i feministkinju koja je ostavila trag u istoriji feminizma i štampe u Srbiji.
- Njen brak sa Jašom Tomićem u to vreme je uzburkao javnost, i na kraju se pretvorio u javni sukob sa Mišom Dimitrijevićem. Tomić ga je upucao na železničkoj stanici kako bi odbranio čast svoje supruge.
Ukoliko biste danas nekog pitali da li zna ko je bila Milica Tomić i zašto je važna istorijska ličnost Srbije, malo ko bi znao odgovor.
Milica Tomić je bila ćerka Svetozara Miletića, veoma istaknutog srpskog političara u Ugarskoj u 19. veku, kao i supruga Jaše Tomića, novinara i književnika.
Na nedavno održanom FEST-u prikazan je film o ovoj političarki, novinarki i feminističkoj aktivistkinji. Njen rad je ostavio dubok trag u istoriji feminizma i štampe naše zemlje.
Zanimljivo je da je bila i u centru jednog skandala koji se čak završio ubistvom!
Međutim, posle Drugog svetskog rata sećanje na nju je sasvim izbledelo.
Film "Milica Tomić", u režiji Sonje Rakić i Nikole Spasića, važan je jer podseća na gotovo zaboravljenu pionirku borbe za prava žena i otvara pitanje koliko poznajemo sopstvenu istoriju.
Kako je istakao Spasić tokom predstavljanju filma na festivalu, publika u Srbiji treba zna da je Milica Tomić bila "naša sugrađanka".
"Ovim filmom želeo sam da osvetlim važne tačke iz istorije, da doživimo drugačije ophođenje prema životu i zato je važno da se ovaj film pogleda”, objasnio je reditelj.
Prema njegovim rečima, priča o Milici Tomić bila mu je zanimljiva i zbog njenog odnosa sa suprugom, književnikom i političarem Jašom Tomićem.
"Nije čudno da se ljubav desi kroz rad. Iz tekstova i ljubavnih pisama Jaše Tomića vidi se koliko mu se Milica divila i koliko ga je volela. Meni kao večitom romantiku priča je bila neverovatna", rekao je Spasić.
Pismo dovelo do tragičnog obračuna
Naime, poznanstvo Milice i Jaše je počelo profesionalno. Želeći da sačuva novine "Zastava" od suprotstavljene političke opcije nakon što joj se otac teško razboleo, Milica je početkom 1885. godine odlučila da uređivanje ove uticajne publikacije poveri mladom radikalu Tomiću. Iako je u tom trenutku bila verena za Branka Petrovića, Milica je raskinula veridbu i, ubrzo nakon poslovnog dogovora sa Tomićem, udala se za njega 25. oktobra 1885. godine. Ovaj brak izazvao je buru u javnosti jer se smatralo da je sklopljen iz koristoljublja.
Vrhunac je bila polemika u novinama sa liberalom Mišom Dimitrijevićem. U političkom sukobu koji je prerastao u lični, Dimitrijević je došao u posed Miličinog devojačkog ljubavnog pisma nekadašnjem vereniku i iskoristio ga kako bi diskreditovao nju i njen brak u javnosti, insinuirajući da je "Zastava" zapravo bila deo miraza. Kako bi odbranio čast svoje supruge, Jaša Tomić je 4. januara 1890. godine na novosadskoj železničkoj stanici ubio Mišu Dimitrijevića, nakon čega je osuđen na šest godina zatvora.
U odbranu Jaše Tomića stao je pokret Novosađanki predvođen Amalijom Stratimirović jer je odbranio čast svoje supruge, a Milica mu je tokom celog suđenja i robije pružala podršku, kao i kasnije tokom njegove internacije u Prvom svetskom ratu.
Reditelj je ocenio da bi film mogao da ima ograničen festivalski život i da je njegova priča pogodnija za prikazivanje na javnom servisu nego u bioskopima.
Scenario je pisala Milanka Gvoić, a uloge tumače: Bojana Milanović, Stefan Juanin, Marko Vasiljević, Vladimir Posaveć Tušek, Ognjen Petković.
Milica Tomić je bila jedna od 7 poslanica Narodne Skupštine
Najveći deo svog javnog života Milica Tomić je posvetila emancipaciji i prosvećivanju žena. Bila je jedna od retkih aktivistkinja koja se borila da se žene na selu obrazuju. Njenim zalaganjem u Novom Sadu je 1905. godine osnovano udruženje "Poselo Srpkinja", koje je 1910. godine preraslo u Žensku čitaonicu "Posestrima". Čitaonica je okupljala više od 200 članica i radila je uglavnom nedeljom popodne, kada su žene bile slobodne od kućnih poslova.
Kruna njenog političkog angažmana dogodila se nakon Prvog svetskog rata kada je izabrana za jednu od sedam žena poslanica na Velikoj narodnoj skupštini Srba, Bunjevaca i ostalih Slovena u Banatu, Bačkoj i Baranji, održanoj 25. novembra 1918. godine u Novom Sadu.
Učešće žena na ovom saboru je predstavljalo izuzetan presedan u političkoj emancipaciji, jer su žene na ovim prostorima prvi put dobile pravo glasa. Pored Milice, poslanice su bile i Mara Jovanović, Katica Rajčić, Olga Stanković, Taza Manojlović, Mara Malagurski i Manda Sudarević.
Nakon smrti supruga Jaše Tomića 1922. godine, Milica Tomić se potpuno povukla iz javnog i političkog života. Poslednje godine je provela u Beogradu, gde je preminula 24. novembra 1944. godine u 85. godini života skoro potpuno zaboravljena.
Sahranjena je u prisustvu male povorke najbližih rođaka i prijatelja.
(EUpravo zato)