Analiza DNK iz semenki grožđa starih oko dva milenijuma, pronađenih u drevnim bunarima u Toskani, pružila je naučnicima jedinstven uvid u poreklo savremenog vinarstva.
Istraživači su uspeli da naprave do sada najdetaljniju genetsku mapu razvoja vinove loze na jednom arheološkom lokalitetu i otkriju kako su rimske poljoprivredne mreže oblikovale proizvodnju vina kakvu danas poznajemo.
Studiju su predvodili naučnici sa Univerziteta Jork, a rezultati su pokazali i jedno neočekivano otkriće, u oblasti Kjanti, koja je danas svetski poznata po vrhunskim crvenim vinima od sorte sanđoveze, pre dve hiljade godina dominiralo je belo grožđe.
Semenke sačuvale priču staru vekovima
Do otkrića se došlo na lokalitetu Cetamura del Chianti, nekadašnjem naselju koje su najpre naseljavali Etrurci, a potom Rimljani. Stanovnici ovog područja između 300. godine pre nove ere i 300. godine nove ere bacali su semenke grožđa u duboke bunare. Zahvaljujući mulju i uslovima bez prisustva kiseonika, one su ostale izuzetno dobro očuvane.
Naučnici su analizirali DNK iz 80 semenki i otkrili fascinantan kontinuitet u uzgoju vinove loze.
"Većina uzoraka pripadala je istoj sorti koja se generacijama prenosila od Etruraca do Rimljana i održavala tokom više vekova", objasnila je dr Oja Inanli sa Univerziteta u Jorku, jedna od autorki istraživanja.
Crveni Kjanti nekada je bio - beo
Savremene metode genetske analize omogućile su istraživačima da utvrde čak i boju grožđa koje je rađala drevna loza.
Rezultati su pokazali da je dominantna sorta u tom periodu davala bele bobice, što je iznenadilo naučni tim.
"Naše istraživanje dodaje novo poglavlje istoriji vina u regionu Kjanti. Zanimljivo je saznanje da je čuvenim crvenim vinima ovog kraja prethodilo belo vino koje se vekovima uzgajalo još u etrursko i rimsko doba", rekla je Nensi de Grumond, profesorka sa Univerziteta Floride.
Tragovi rimske trgovačke mreže
Nakon što su Rimljani osvojili ovo područje, u vinogradima su počele da se pojavljuju nove sorte grožđa. To ukazuje da su loze stizale iz drugih delova Rimskog carstva i da je postojala razvijena mreža razmene sadnog materijala.
Genetska analiza pokazala je i da je dominantna loza iz Kjantija bila blisko povezana sa drevnim semenkama grožđa pronađenim na jugu Francuske.
Prema mišljenju istraživača, to predstavlja jedan od najjačih bioloških dokaza da su unutar Rimskog carstva postojale široke poljoprivredne i trgovačke veze koje su doprinele širenju i standardizaciji proizvodnje vina.
Koreni današnjeg vinarstva
Naučnici smatraju da rezultati istraživanja pokazuju kako su već pre dve hiljade godina postojali organizovani sistemi uzgoja i razmene vinove loze, što je verovatno postavilo temelje modernog vinogradarstva.
Otkriće ne samo da menja dosadašnja saznanja o istoriji čuvenog vinskog regiona Kjanti, već pruža i dragocen uvid u način na koji su stari narodi razvijali poljoprivredu i širili znanje širom Rimskog carstva.
(M.A./EUpravo zato/rts.rs)