Zatvori nam obično ne padaju na pamet kada pomislimo na luksuzni odmor iz snova. Tesne ćelije, bljutava hrana i gotovo nikakva udobnost su kilometrima daleko od idealnog iskustva putovanja. Međutim, novi trend dobija na zamahu 2026. godine. Nazvan je "spašeni boravci" (salvaged stays) i mogao bi se prevesti kao boravak u istorijskim zatvorskim zgradama koje su od tada restaurirane i transformisane u atraktivne hotele sa pet zvezdica.
Ovo je lista bivših zatvorskih ustanova širom sveta koje su dobile potpuno novi izgled, ali i novu namenu.
Bivši maloletnički zatvor u Japanu postaje luksuzni hotel
Putnici će uskoro moći da odsednu u nekadašnjem maloletničkom zatvoru u Japanu. Hotel iz lanca Hoshino Resorts, smešten u bivšem Maloletničkom zatvoru Nara, trebalo bi da bude otvoren u junu ove godine.
Zgrada je prvi put otvorena 1908. godine, u periodu Meidži, i služila je kao zatvor sve do 2017, kada je zatvorena i proglašena za nacionalno značajno kulturno dobro. Japanski hotelski brend nastojao je da zadrži autentičan izgled objekta, uključujući fasadu od crvene cigle i unutrašnju čeličnu konstrukciju, ali bez osećaja skučenosti.
Hotel je koncipiran isključivo sa apartmanima, između devet i jedanaest nekadašnjih samica spojeno je u jednu smeštajnu jedinicu, čime je dobijeno ukupno 48 apartmana. Nekadašnje pritvorsko krilo biće pretvoreno u japansko-francuski restoran.
Na lokaciji će u aprilu biti otvoren i Muzej zatvora Nara, gde će posetioci moći da se upoznaju sa istorijom institucije i njenim arhitektonskim značajem. U blizini hotela nalaze se park Nara, poznat po jelenima koji se slobodno kreću, kao i brojni hramovi, uključujući Todai-dži, koji je na Uneskovoj listi svetske baštine.
Zatvor za intelektualne disidente u Istanbulu danas je Four Seasons
Hotel Four Seasons Istanbul at Sultanahmet, projektovan u turskom neoklasičnom stilu prema zamisli arhitekte Mimara Kemaleddina Beja, izgrađen je 1918. godine. Do 1969. služio je kao zatvor, u kojem su uglavnom bili pritvarani intelektualni disidenti, odnosno pisci i novinari.
U tim zidovima nastala su neka od ključnih dela turske književnosti, među njima "Pejzaži ljudskih sudbina iz moje zemlje" Nazima Hikmeta Rana i "Odeljenje 72" Orhana Kemala. Nakon kratkog perioda tokom osamdesetih, kada je ponovo korišćen za političke zatvorenike, objekat je temeljno renoviran i 1996. ponovo otvoren, ovoga puta kao luksuzni hotel.
Danas, osim spoljašnjosti i očuvanih mermernih i kamenih detalja u pojedinim delovima poput spa-centra, hotel gotovo da ne podseća na zatvor. Ima 65 prostranih soba i apartmana sa pogledom na Bosfor, tradicionalni Kurna spa sa hamamom, kao i više restorana i barova. Zahvaljujući lokaciji u četvrti Sultanahmet, gosti su nadomak Aja Sofije i palate Topkapi.
Od zatvora za revolucionare do hotela Liberty
Hotel Liberty u nemačkom Ofenburgu datira iz 1840-ih, a njegovi prvi "gosti" bili su politički zatvorenici iz neuspele Badenske revolucije 1848. godine. Nakon obnove, hotel je ponovo otvoren 2017. godine, a arhitekta Jirgen Grosman povezao je dva nekadašnja zatvorska krila staklenim kubusom u kojem se danas nalazi recepcija.
Reference na prvobitnu namenu prisutne su širom hotela, originalna vrata ćelija, premala za upotrebu, okačena su pored svakog od 38 apartmana, dok naziv restorana, Wasser&Brot (Voda i hleb), podseća na nekadašnju zatvorsku ishranu. Ofenburg je ujedno i jedna od kapija nemačke Crne šume, poznate po brojnim stazama za šetnju i planinarenje.
Zloglasni zatvor u Bostonu danas je hotel The Liberty
Zatvor Charles Street u Bostonu otvoren je 1851. godine, a projektovan je u saradnji sa reformatorom zatvorskog sistema, sveštenikom Luisom Dvajtom. Osmostrana centralna zgrada i visoki lučni prozori omogućavali su obilje prirodne svetlosti.
Zatvor je radio do 1990. godine, a svetao atrijum danas je jedno od glavnih obeležja hotela The Liberty, otvorenog 2007. godine. Sačuvani su i drugi istorijski detalji, poput kovanog gvožđa na prozorima i originalnih ćelija u okviru hotelskog restorana, dok je nekadašnje dvorište za vežbanje pretvoreno u uređeno unutrašnje dvorište.
Nazivi restorana i barova duhovite su reference na prošlost zgrade, bar Alibi smešten je u nekadašnjoj "pijanoj ćeliji". Gosti mogu da se upoznaju sa istorijom zatvora i kroz nedeljne vođene ture. Hotel se nalazi u istorijskoj četvrti Beacon Hill, u blizini Bostonskog parka i obale reke Čarls.
Noćenje u jednom od najpoznatijih australijskih zatvora
Zatvor Pentridž, nekada dom ozloglašenih kriminalaca, poslednjih deset godina prolazi kroz veliku transformaciju. Kao zatvor je funkcionisao od 1851. do 1997. godine, a danas kompleks obuhvata restorane, barove, bioskop, pa čak i prostor za venčanja.
Njegova B divizija sada je boutique hotel The Interlude sa svega 19 apartmana. Svaki apartman nastao je spajanjem četiri ili pet nekadašnjih ćelija, pri čemu su sačuvani originalni kameni zidovi, ali uz savremene sadržaje.
Hotel se predstavlja kao "prvo urbano wellness utočište na svetu smešteno u prenamenjenom zatvoru", sa podzemnim bazenom kao centralnim elementom. Posetioci mogu da saznaju više o istoriji zatvora tokom obilaska H divizije. Pentridž je izgrađen na svetom području za narod Vurundžeri, a pre otvaranja hotela lokalni staršina Bil Nikolson obavio je ceremonijalno čišćenje prostora.
Osim obilaska kompleksa Pentridž Kouburg, kraj je poznat i po brojnim kafićima i restoranima bliskoistočne kuhinje.
(EUpravo zato/Euronews)